Chính phủ Việt Nam vừa đặt ra tham vọng lớn cho thị trường thương mại điện tử: doanh số tăng trưởng 15-20% hàng năm và khoảng 40-45% doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) sẽ có mặt trên các sàn thương mại điện tử vào năm 2030.
Ngày 21/10, Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn đã chính thức ký phê duyệt Chiến lược phát triển thị trường bán lẻ Việt Nam giai đoạn 2025-2030, với tầm nhìn mở rộng đến năm 2050. Văn kiện này vạch ra định hướng xây dựng một thị trường bán lẻ hiện đại, tích hợp sâu với thương mại điện tử và các tiến bộ khoa học công nghệ. Chiến lược nhấn mạnh việc đa dạng hóa các hình thức và mô hình kinh doanh, thu hút sự tham gia của mọi thành phần kinh tế. Đồng thời, tạo cầu nối giữa sản xuất và tiêu dùng, từ đó nâng cao sức mua, giá trị cũng như năng lực cạnh tranh của hàng Việt Nam.
Theo kế hoạch, tổng mức bán lẻ hàng hóa cùng doanh thu dịch vụ tiêu dùng (chưa điều chỉnh theo giá) dự kiến tăng trung bình 11-11,5% mỗi năm đến 2030. Đặc biệt, lĩnh vực thương mại điện tử được kỳ vọng phát triển vượt bậc với doanh số TMĐT tăng trung bình 15-20%/năm, chiếm 15-20% tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng toàn quốc. Cùng với đó, 40-45% doanh nghiệp SME sẽ có mặt trên các sàn thương mại điện tử. Nhìn xa hơn đến năm 2050, Chính phủ đặt mục tiêu tham vọng hơn khi TMĐT sẽ chiếm 25-30% tổng mức bán lẻ và doanh thu dịch vụ tiêu dùng, cùng với hơn 70% doanh nghiệp SME tham gia các sàn thương mại điện tử.
Để hiện thực hóa những mục tiêu trên, chiến lược đề ra 7 nhóm giải pháp trọng tâm. Đầu tiên là cải cách thể chế và chính sách, trong đó các cơ quan chức năng sẽ rà soát và cắt giảm các thủ tục hành chính nhằm giảm thiểu chi phí đầu vào cũng như chi phí không chính thức cho doanh nghiệp và người dân. Đáng chú ý, việc cấp giấy phép khuyến mại sẽ được thay thế bằng cơ chế hậu kiểm, tạo điều kiện cho doanh nghiệp linh hoạt hơn trong các chương trình ưu đãi.
Về hạ tầng thương mại, Chính phủ sẽ phân bổ nguồn vốn để triển khai mô hình chợ thông minh ứng dụng công nghệ, khuyến khích mở siêu thị mini và cửa hàng tiện lợi tại nông thôn, vùng sâu vùng xa. Nhà nước cũng ưu tiên xây dựng trung tâm kho vận và phân phối tại các vùng chiến lược như Đồng bằng sông Cửu Long, Tây Nguyên và Trung du Bắc bộ nhằm giảm chi phí logistics. Các công nghệ tiên tiến như AI, Big Data, IoT, 3D, Blockchain, VR sẽ được ứng dụng rộng rãi vào bán lẻ đa kênh.
Đối với doanh nghiệp, đặc biệt là nhóm SME, sẽ được hỗ trợ đa chiều từ nguồn vốn đầu tư, đào tạo và phát triển nguồn nhân lực, đến năng lực chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ. Họ cũng sẽ có cơ hội kết nối tại các sự kiện xúc tiến thương mại và liên kết chuỗi cung ứng trong nước cũng như quốc tế. Nhà nước sẽ thiết lập các rào cản kỹ thuật để đảm bảo hàng hóa trong nước đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế khi xuất khẩu.
Chính phủ cũng dự kiến trình Luật Thương mại điện tử nhằm tăng cường quản lý chất lượng hàng hóa trên các sàn, xây dựng nền tảng thương mại điện tử quốc gia và liên kết với các sàn hiện có như Lazada, Shopee, Sendo. Bên cạnh đó, các doanh nghiệp bán lẻ được khuyến khích hình thành chuỗi phân phối và tiêu thụ sản phẩm vùng miền, đẩy mạnh chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ, đồng thời nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực. Các hiệp hội được kỳ vọng đóng vai trò cầu nối giữa doanh nghiệp với cơ quan quản lý và thị trường tiêu thụ.
Nhìn vào thực trạng hiện tại, theo Tổng cục Thống kê, năm 2024 ghi nhận những con số khả quan với tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng ước đạt 6,3 triệu tỷ đồng, tăng trưởng 9,0% so với năm 2023. Sau khi loại trừ yếu tố giá, tốc độ tăng thực tế là 5,9%. Trong 9 tháng đầu năm 2025, thị trường tiếp tục duy trì đà tăng trưởng ổn định với tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng ước đạt 5,17 triệu tỷ đồng, tăng 9,5% so với cùng kỳ năm trước, tương đương tăng trưởng thực tế 7,2%.
Đặc biệt ấn tượng là sự bùng nổ của thương mại điện tử. Bộ Công Thương công bố thị trường B2C (doanh nghiệp bán cho người tiêu dùng) trong 8 tháng đầu năm đã tăng trưởng 25-27%, vượt xa dự báo 3-7 điểm phần trăm. Với đà tăng trưởng này, mục tiêu năm 2025 đã được điều chỉnh tăng lên 25,5%, thay vì con số 20-22% dự kiến ban đầu. Các ngành hàng dẫn đầu đà tăng trưởng bao gồm FMCG (hàng tiêu dùng nhanh), gia dụng – công nghệ, và thời trang – phụ kiện.
Với những mục tiêu tham vọng và lộ trình cụ thể được vạch ra, Việt Nam đang từng bước hiện đại hóa thị trường bán lẻ và thương mại điện tử. Sự kết hợp giữa chính sách hỗ trợ của Nhà nước và nỗ lực của cộng đồng doanh nghiệp hứa hẹn sẽ mở ra những cơ hội phát triển mới cho nền kinh tế số Việt Nam.
Để lại một phản hồi